Hemen zaude: Hasiera Aktualitatea Bloga

Irekia, el juguete roto de López

Igor Lopez de Munain Ganuza 2012/11/16
En política ser consecuente no es solo una máxima moral, es una obligación contractual hacia para con la ciudadanía. Cuando desde el Gabinete López se presentó la iniciativa IREKIA, se nos volvió a hablar de varias ideas claves para la acción política actual. Así, Irekia debía convertirse en la herramienta de comunicación del Gobierno Vasco con la ciudadanía, permitiendo por un lado, mejorar en conceptos como el de la transparencia en la gestión y cercanía del ejecutivo; y por otro lado, ofreciendo una herramienta participativa que posibilitaría el intercambio de opiniones y la creación de una ventanilla ciudadana online.

El paso del tiempo dejó claro también dos cosas. Por un lado, que del dicho al hecho, en el caso de López, no solo hay un trecho sino un abismo; y por otro lado, que cuando la política se hace simplemente para conseguir titulares y no para cambiar realmente las cosas son más los problemas que se crean que las soluciones que se aportan.

Irekia nació ya sin contenido, con una gran inversión en tecnología, en medios técnicos y humanos que han sido desaprovechados y utilizados únicamente por el Gabinete López para su promoción y proyección pública. Irekia desde el principio deja de ser una herramienta para la participación política y comunicativa, se quita la careta y se pone manos a la obra en ser el auténtico medio de comunicación del que dispone López en su legislatura. Sabedor de lo difícil que lo tiene en los medios privados no adscritos al PSOE, utiliza la comunicación pública e Irekia como altavoz de su persona y de su Gabinete. Mientras la ciudadanía preguntaba, Irekia solo editaba y redactaba la política comunicativa del Gobierno, utilizando la herramienta de una forma unidireccional sin fomentar la interacción y la participación de las y los usuarios. Desde el principio, nadie se ocupó de atender esa ventanilla online que decían tener abierta.


El próximo Gobierno tiene entre las manos todo un reto. Por un lado, se cuenta con una herramienta comunicativa que en términos de posibilidades está muy por encima de las herramientas que utilizan estados europeos; pero por otro lado, no se cuenta ni con una experiencia acumulada en la participación ciudadana al más alto nivel ni tampoco con los medios personales necesarios que una política participativa exigiría.

Por lo pronto, hay que dejar claro que el dinero no es la solución; el problema de Irekia no es un problema económico, es un problema de objetivos. No ha existido un análisis de necesidades de la ciudadanía, no ha existido un proceso pedagógico que ayude a poner en marcha de forma gradual tal proyecto, no ha existido voluntad política de que fuese en ningún momento una herramienta útil ni para el Gobierno ni para la ciudadanía. En definitiva, urge hacer las cosas sabiendo qué se quiere hacer y no conseguir titulares.

La política participativa no se basa únicamente en los canales de comunicación, sino también en la forma de hacer política. La participación no debe encuadrarse en el tramo final, en el de la explicación; debe encuadrarse en la configuración inicial de la misma acción política. No solo es preguntar, es escuchar de manera activa y sobre todo tener claro una cosa: las personas que nos dedicamos a la política no debemos ser comerciantes de ideas, ni proyectos, sino ser los actores que acerquen la toma de decisiones y empoderen a la ciudadanía. La gestión de lo público es una responsabilidad y no únicamente una oportunidad de proyección personal.

EAJren burugogorkeria Etxegaraterekin

Rebeka Ubera 2012/11/13
Aurreko legealdian Olano jaunaren gobernuak Etxegarateko peajea saldu nahi izan zigun, hain zuzen ere, atzerriko garraiolariek egin beharreko diru ekarpena jasotzeko. Baina, salgaiak garraiatzen dituzten ibilgailu astunei Gipuzkoako lurralde historikoko bide azpiegiturak erabiltzeagatik aplikatu beharreko karga zehazteko irizpideak ezartzeko 1/2011 Foru Arauak, bere xedearen bigarren atalean, jaso zuen kanonak edo bidesariak edota tasak aplikatu ahal zaizkiela Europa barneko errepide sareko errepideetan, «ibilgailu astun» definizioan sartzen ez diren beste ibilgailu motordun batzuei.

Hau da, kanpoko ibilgailu astunei diru ekarpena kobratzeko aitzakian N-1ean ibilgailu arinei ere kobratzeko aukera zabalik utzi zuen aurreko gobernuak.

Baina ez hori bakarrik. Gaur egungo Foru Aldundiak emandako datuen arabera, 2011ean Etxegaratetik pasatu ziren 7.451 ibilgailu astunetatik soilik 2.388 ziren atzerritarrak, hau da, Euskal Herritik kanpokoak, zehazki ibilgailu astun guztien % 32.

Eta horrek zer esan nahi du?. Ba, horrek esan nahi du Etxegaraten peajea jarriez gero kaltetuenak ez direla kamioilari atzerritarrak izango. Kaltetuenak izango direla, lehenik eta behin, hemengo kamioilariak. Beraz, kanpoko garraiolariei errepideen mantenurako eta finantziaziorako ekarpena egin dezaten aitzakipean, historia horren guztiaren atzean dagoena interes biltzaile hutsa dago. Eta besterik ez. Interes biltzaile hutsa.

Eta seguruenik horixe zen EAJren azken helburua aurreko legealdiaren bukaeran. Kanpokoei kobratzearen diskurtso populistaren atzean zegoen azken helburua: mundu guztiari kobratzea. Kanpoko garraiolariei kobratzea, baina batez ere hemengoei. Ibilgailu astunei kobratzea, baina baita ibilgailu arinei ere. Hau da, mundu guztiari kobratzea, inolako kupidarik gabe.

EAJ tematuta dago Etxegarateko peajearekin eta ez du Gipuzkoako errepideen tarifikaziorako irtenbide integrala planteatzen. Aukera paregabea izan dugu legealdi honen hasieran, ponentziaren markoan, denon artean adostutako eredu integrala bilatzeko eta adosteko, baina EAJk ez du borondate politikorik erakutsi. Orain dela hilabete ta piko esan zenuten ere oposiziotik gobernatu behar zenutela foru arau proposamenen bidez. Zain gauzkazue.

Eta, nolabait, irtenbide integral eta adosturen falta horretatik abiatu da gaur bertan onartu dugun 25,64 euroko gehienezko ordainketa bidesarietan. Errepideen finantziazioaren arazoari irtenbide osoa eta integrala emango ez diona, baina aurrerapausu garrantzitsua, norabide onean.

Hala ere, pentsatu nahi dut gauza batzuetan ados gaudela. Ados gaude, adibidez, erabiltzaileek errepideen finantziazioan lagundu behar izatearekin. Nik uste dut horretan denok gaudela ados. Pentsatu nahi dut ados gaudela ere irtenbide integralak hobetsi behar direla irtenbide partzialak alboratuz. Behintzat bi gauza horietan talde guztiok ados gaudela iruditzan zait.

Eta gai honetan EAJk sustatu duen blokeo egoera ikusita, ba pentsatzen dugu Foru Aldundiak hartu beharko duela iniziatiba eta planteamendu konkretua ekarri behar duela Batzar Nagusi hauetara. Egoera askoz hobeagoa izango zen ponentzian denon artean planteamendu amankomuna landu izan bagenu, baina, arestian esan dudan bezala, hori ez da posible izan oposizioaren lehenengo taldeak alderdikeriaz jokatu duelako Gipuzkoan desgobernua dagoenaren irudia hauteskunde batzuen bezperan zabaltzea interesatu zaiolako.

Baina, ez Olano jauna, hemen ez dago desgobernurik. Hemen dagoena da izugarrizko ahalegina aurreko gobernuak utzitako patata bero guztiei irtenbidea bilatzeko. Ea, ba, borondatea dugunon artean lortzen dugun.

 

El presupuesto de la Unión Europea

Se está discutiendo ahora el presupuesto de la Unión. El Parlamento y la Comisión tienen visiones diferentes.

'No haremos referencia a su situación actual, sino a sus principios genelares. John Palmer ha escrito un interesante artículo en The Guardian demandando un incremento en los presupuestos de la Uniòn. Transcribo dos párrafos que resumen su tesis.

'El presupuesto actual de la Unión Europea, que abarca 27 (pronto serán 28) Estados miembros, equivale a apenas el 1% del total de la  economía de la UE. Cualesquiera que sean los beneficios que aporta presupuesto, por ejemplo, para ayudar a las regiones más pobres, para impulsar la investigación científica y las redes de transporte y de energía, es ridículamente pequeño. Como han argumentado economistas de toda la UE, para lograr un impacto significativo en las economías de la Unión Europea el presupuesto debe ser incrementado por un factor de tres o cuatro, y más específicamente dirigido a superar los obstáculos cada vez mayores para el crecimiento sostenible y el empleo.

Por supuesto que también hay que realizar profundos cambios en la forma en que se financia el presupuesto de la UE. En la actualidad depende peligrosamente de las transferencias directas de los presupuestos nacionales, con sólo una pequeño rango de "recursos fiscales propios" de la UE, tales como los derechos de aduana y otros gravámenes. Esto significaría la introducción de impuestos generales para toda la UE, tal vez comenzando con un impuesto a las transacciones financieras para el cual existe un apoyo significativo de la opinión pública. Un acuerdo de los Estados para recaudar una mayor tasa de impuesto marginal sobre los mayores ingresos y otros signos de riqueza también ayudaría a facilitar los medios para impulsar una inversión sostenible en el crecimiento y en la recuperación del empleo. Se necesita también desesperadamente un respaldo colectivo de la UE a préstamos para la recuperación financiera.'

Una Unión sin recursos financieros suficientes es una Unión débil, pero los recursos en si no son lo mas importante. Si esos recursos se aplican para impulsar políticas neoliberales que cercenan el estado de bienestar no los queremos. Igualmente si no se profundiza en la democracia y la transparencia de las instituciones europeas vamos por el mal camino. La Unión necesita un mayor presupesto y una mayor autonomía de recursos, pero también una profunda democratización se sus estructuras de poder y decisión.

Herritarren ekimena Europako Batasunan

Joan den apirilaren 1etik aurrera EBren herritarrok ekimen legegilea izan dezakegu eta Batzordeari lege-proposamenak egin. Herritarren ekimena planteatu den moduan mugatua da, baina aurrera pausua da EB demokratizatzeko bidean

EBko estatuen laurden baten milioi bat herritarrek sinatu behar dute ekimena tramitera onartzeko. Herritar horiek proportzio baten arabera banatuko dira estatuen artean. Langa hori gainditu dutenak Europako Parlamentuaren aurrean egingo dute defentsa. Gero Batzordeak hiru hilabete izango ditu ekimena aztertu eta zer egin erabakitzeko.

Atea zabaldu zenetik 22 ekimen proposatu dira eta hamabi jada sinadurak biltzen ari dira. Mota guztietako ekimenak daude, hasi Europarako roaming-tarifa bakarra eskatzen duenetik, segi ura oinarrizko eskubidea deklaratzea eskatzen duenarekin eta buka europarrek Europa guztian botoa emateko eskubidea aldarrikatzen duenarekin. Euskal herritarron ikuspegitik oso ekimen interesgarria da ‘Zaborren kudeaketa arduratsu baten alde, errausketa-planten kontra’ izena duena (http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/initiatives/ongoing/details/2012/000009).

Jada sinadura biltzen hasi denetako bat ‘Fraternité 2020’ izenekoa dago eta bere helburua da: EBren barruan dauden truke-programak indartzea, Erasmus esaterako, Europa batuagoa eta solidarioagoa izan dadin helburuarekin.

Herritarren ekimenei buruzko informazioa webgune honetan aurki dezakezue: http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/welcome?lg=es. Horretan ekimenak abian jartzeko egin behar duzuna eta prozesuari buruko makina bat informazio jakingarri eskura daiteke.

25 euroak eta EAJren jarrera

Rebeka Ubera 2012/10/17
Atzo, Batzar Nagusietako mahaira, Foru Gobernuak Bidegin alderdi guztiek onartu zuten Foru Arau proposamena ekarri zuen. Foru Arau horretan jasotzen denez, ViaT sistemadun erabiltzaileek gehienez ere 25 euro ordaintzeko hilean gure herrialdeko autopistak erabiltzeagatik. Gure ustez, premiazko neurria da, daukagun peaje sistema zigortzaile eta abusiboaren aurrean; are gehiago momentu hauetan herritarrek pairatzen ari garen egoera larria ikusita. Arnasa hartzen laguntzen duen neurria.

Baina, hara non! EAJk zuzenketa bat sartzen dion proposamenari, hanka eta bururik ez duena: Etxegaraten peajea ezartzea. Gainera, datu objetiboak manipulatuz. Zuzenketa justifikatu dute esanaz 53 milioi euro berreskuratuko genituela, Etxegaratetik 10.000 kamioilari pasatzen direlako. Errealitatea bestelakoa da, ordea: 7.451 ibilgailu astun pasatzen dira, eta horietatik soilik 2.388 kanpokoak dira. Zein da EAJren asmoa euskal garraiolariak definitiboki lurperatzea?

Ez ditugu beraien asmoak eta helburuak ulertu. Zein da beraien helburua, herritarrei beraien egunerokoan lagunduko dien proposamenak aurrera ateratzea? Edo kosta ahala kosta beraien proposamenak aurrera ateratzea, nahiz eta ez duten inolako sostengu juridiko eta ekonomikorik?

Guk eskua luzatzen diegu berriro ere, benetan herritarren interesen alde jokatu nahi badute, guztion artean gipuzkoarrek eskertuko dizkiguten proposamenak aurrera ateratzeko. Eta beraien asmoa, bai ala bai, soilik peaje sistema ezartzea baldin bada N-1an, badakite zer egin behar duten: Foru Arau proiektu bat aurkeztu Batzar Nagusietan.

Haize independentistak indartsu ari dira kolpatzen Europa!

Rebeka Ubera 2012/10/15
Europan eta munduan gogor eta ziztu bizian ari da zabaltzen Independentziaren haizea, olatua. Eskozia, Flandria, Katalunia… Bakoitza bere ezaugarri eta abiadurarekin. Eskoziak dagoeneko Erresuma Batuarekin sinatu du erreferendum-aren data eta galdera. Flandrian, atzo N-VAk lorturiko emaitzak, berresten dute joera hori. Katalunian, herritarrek independentziaren aldeko sare indartsu bat sortu dute, bertako agintari eta alderdi politikoak guztiz baldintzatuz.

Eta Euskal Herrian? Alde batetik, EAEko Gernikako Estatutua eta Nafarroako Amejoramenduak kadukatuak, paxa-paxa eginak daude; Lapurdi, Nafarroa Behera eta Zuberoa Lurralde Elkargoaren inguruan urratsak eman nahirik dabiltza. Gai izango al gara herritarroi dagokigun erabakitze eskubidea herriari ematen eta gauzatzen? Elite politikoetako sasi akordioak alboratuz? Eta ondorioz, dibortzio paktatuak eta merkatuarekiko interdependentziak iraganeko errezetak bilakatzen? Askapen Nazionala=Askapen Soziala.

50 milioiko funtsa? Zer? Nola?

Rebeka Ubera 2012/10/10
Berriki, Urkullu jaunak, bere eskuzabaltasuna erakutsiz, agindu digu bera lehendakari izaten bada 50 milioiko funts bat sortuko duela pentsioetarako. Ez digu azaldu NOLA egingo duen. Ez genekien hain erraza zenik inolako eskumenik izan gabe, funts bat sortuz, pentsioak bideratzea. Nik ere izan nahi nuke Urkulluk duen eskua eta gaitasuna, AHT, errausketa planta, “SuperSur”, Kanpoko Kaia finantzatzeko bitartekoak izateaz gain, pentsioetarako ere bitartekoak izateko. Horiek bai dohainak!

Hori bai, ahaztu zaio pentsioen funts hori sortzeko, hainbeste miresten duen Kontzertu Ekonomikoa ukatzen duela. Beraz, pentsioak eta ezkontza  hitzartua, edo pentsioak eta Independentzia izango da Urkulluk eskainiko digun formula?

Eskubide sozialak eta pribilegioak

Rebeka Ubera 2012/10/05
Aspaldi honetan, zerbait modan baldin badago, eta herritarren artean ondo ikusia, hain zuzen ere politikariez eta funtzionarioez gaizki jardutea da. Eskuin neoliberalaren mingain zorrotzetatik, ezkertiarretatik pasatuaz, eta kolore anitzeko herritarrengana iritziaz. Berriki, epai baten, Pedraz jaunaren iritzia entzuteko parada ere izan dugu, eta asteazkenean bertan, bere teilatuari harriak jaurtitzen Olano jauna.

Ez da nolanahiko kontua. Sirimiri baten antzera, etenik gabe jendarteratu nahi den fondo ideologiko sakoneko gakoa baizik: sistema publikoa ahuldu, pribatizatu; zertarako nahi dugu ba funtzio publikoa? Guztiak alper huts, diruzale amorratuak direnean. Zertarako politikariak: denak lapurrak, diruzale, ergel hutsak baldin badira. Horregatik dena pribatizatu, legebiltzarkideak gutxitu eta kendu, 14. ordainsaria kendu…

Baina, inork ez al du ezer esan behar diskurtso horren aurrean? Zer demontre gertatu zaigu guztioi?!! Eskuin neoliberalari utzi behar al diogu, orokorkeriaz beteriko diskurtsoarekin, beraien pribilegioak mantendu ahal izateko guztion eskubideak murrizten? Uko egin behar al diogu kontrol publikoari, legebiltzarkideak murriztuz? Uko egin behar al diogu gizarte zerbitzu publiko indartsuak izatera, gutxi batzuek negozioa egin dezaten?

Adibide bezala, langile publikoei 14. ordainsaria kendu nahi izatearena ihesbidea besterik ez da, zurikeria besterik ez da; aitzakia bat, eskua sartu behar den tokian ez sartzeko. Beraz, zertara dator pribilegio bat izango balitz bezala politikari batzuen aldetik ordainsari horri uko egitea? Keinu bat? Estrategia bat eskuinaren aldetik irudikatzeko eskubide sozialak pribilegioak direla, horrela beraien pribilegioak, negozioak guraizeengatik ezkutatuz?

Politikan eta sektore publikoan gizartean bezala, orotariko jendea aurkitzen: jende zintzoa, langilea, lapurrak, alferrak, batzuek asko kobratzen dutenak, beste batzuek ez, batzuek pribilegioak dituztenak, beste batzuek ez…

Inoiz baino garrantzitsuagoa da aurrean daukagun ofentsiba neoliberalaren aurrean Politika eta Sektore publikoaren aldarrikapena eta defentsa. Politika egiteko beste kultura, beste EGITE baten aldarrikapena eta PRAKTIKA; Politika herritarren zerbitzura dagoen tresna izan behar delako. Gardena, jendarteari soluzioak emateko. Eta zer esanik ez, sektore publikoaren aldarrikapena eta defentsa, gizarte juxtuago, solidarioagoa erdiesteko; herritar guztiok behar ditugun zerbitzu publikoak izateko, gizarte babesa, aukera berdintasuna herritar guzti guztiei bermatzeko. Horretarako aberastasunaren birbanaketa ardatz izan da, alegia lanaren banaketa, soldaten arteko diferentziak gutxitu… Prest al gaude horretarako? Prest al gaude gehiago kobratzen duenak gutxiago kobratzeko, gutxiago duenak gehiago izan dezan? Prest al gaude IHESBIDEARI uko egiteko, orokorkeriei utzi, eta eskua sartu behar den tokian sartzeko? Diru publikoaren xahuketarekin bukatuz.  Posible da, eta posible egin beharko genuke, Eskubide sozialetan murrizketak albo batera utzi, eta PRIBILEGIOAK murrizteko.

Euskaldunen Legebiltzarrean

Dani Maeztu 2012/09/06
Politikagintzara hurbiltzeko hamaika arrazoi izan nituen, baina nire lehentasunen artean ez zegoen euskal hiztunen eskubideak defendatzeko beharrizana. Eta hasieran uste nuen, buruan nituen beste aldarrikapenak gauzatu ahala, euskal hiztunen eskubideen errespetua ere lortuko genuela.

(Berriaren paperezko edizioan argitaratutako iritzi artikulua).

Politikagintzara hurbiltzeko hamaika arrazoi izan nituen, baina nire lehentasunen artean ez zegoen euskal hiztunen eskubideak defendatzeko beharrizana. Garai hartan Euskal Herri independente, sozialista eta euskalduna amesten nuen; eleaniztuna behar zuen Euskal Herri euskalduna, alegia. Politikaren jardunean aritu naizen urte hauetan euskara izan da nire hizkuntza aldarrikapenak plazaratzeko, bai zinegotzi moduan eta baita legebiltzarkide moduan ere. Eta hasieran uste nuen, buruan nituen beste aldarrikapenak gauzatu ahala, euskal hiztunen eskubideen errespetua ere lortuko genuela.

Baina ohartu egin naiz eta onartu egin behar dut Legebiltzarrean izan dudan azken hiru urteotako esperientziak neure itxaropena zapuztu duela. Euskadiko parlamentuan bizi izan dudanak eta entzun izan dudanak desengainua bizkortu du. Jardunean aritu ostean, uste dut euskarak eta euskal hiztunen errespetuak ere nire politikagintzaren muinean egon behar duela, badakidalako euskaldunoi gure nazioaren eraikuntzan berez ez zaigula ezer oparituko.

Euskara Euskal Herriko berezko hizkuntza dela onartzen du Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuak, eta euskara, gaztelaniarekin batera, ofiziala dela. Egia esan, urrutiegi geratzen zait Gernikako Estatutua, gure belaunaldikoek ez baikenuen hura bozkatzeko aukera izan. Gainera, gaur egungo marko juridikoa ezartzeko zaharkitua dagoela iritzi diot. Baina badira Gernikako Estatutua behin eta berriro ahotan izaten duten agintari politikoak. Gorazarre egiten diote, bertan jasotzen den funtsezko ideia bat betetzen ez duten arren. Hobe lukete, gorazarre egitea erabakitzen badute, euskara ikasteari ekitea!

Horren adibide dira bukatzear dagoen Eusko Jaurlaritzan izan diren agintari ugari. Lehen aipatu dugun moduan euskara herri honen berezko hizkuntza bada, jarduna bukatzear duen Jaurlaritza ez genuke herri honen gobernutzat jo behar. Jaurlaritzak, oro har, ez du euskara berezko hizkuntza moduan erabili, ez du euskaraz ezer sortu. Itzulpengintzarako hizkuntzatzat utzi du. Legebiltzarrean jorratu ditudan gaietan behintzat (osasuna, azpiegiturak, garraioak, etxebizitza, ingurumena, energia…) Jaurlaritzak aurkeztu dizkigun jatorrizko dokumentu guztiak gaztelaniaz landu izan dira, eta kasu hoberenetan euskarazko itzulpena eman izan digute (inoiz, gaztelaniazko dokumentuarekin batera; lantzean behin, gaztelaniazkoa aurkeztu eta aste batzuk beranduago, talde parlamentarioek eskatuta; eta kasu gehienetan, oraindik euskarazko alea itxaroten gaude).

Bizi izan dudan egoera azaltzeko, adibide ona izan daiteke Legebiltzarreko Osasun batzordean gertatutakoa. Bada, aipa dezakedan lehenengo adibidea pediatria zerbitzuaren harira izan genuen eztabaida da. Alderdi Popularreko bozeramaileak baieztapen borobila eta sakona bota zuen halako batean: euskarak du EAEn dagoen pediatra gabeziaren errua. Alegia, medikuei euskara eskatzeak du errua. PPko bozeramaile baten ahotik atera zen arren, PSEko bozeramaileek ere men egin zioten astakeria horri. Bi alderdi horien nahia beteko balitz, Euskadi litzateke munduko herri bakarra zeinean medikuei ez litzaiekeen berezko hizkuntza ofiziala jakiteko eskatuko. Bada, uste dut jada hori bera kasu askotan betetzen dela Osakidetzan. Osakidetzako zerbitzu askotan, erabiltzaileek ez dute euskaraz arreta jasotzeko aukerarik. Eskubidea egon badago; baina baliabiderik ez. Eta ez da kontrakorik gertatzen gaztelaniarekin: mediku guztiek baitakite gazteleraz. Beraz, PPren eta PSEren arabera, pediatrei hizkuntza ofizial biak eskatzeak dauka pediatra gabeziaren errua.

Euskara errudun moduan aurkezten diote gizarteari. Eta, astakeria astakeria izan arren, jende askok sinetsi egiten du, politikari horiek barne. Entzungor egiten diete datu eta ikerketei: Las Palmaseko unibertsitateak 2006 eta 2030 bitartean estatuko medikuen premia aztertu zuen ikerketa batean. Horren arabera, Euskadi beste erkidego gehienen gainetik dago, pediatra kopuruari dagokionez. Gaztelan, Errioxan eta Murtzian, esaterako, pediatra gabezia askoz ere nabariagoa da. Erkidego horietan ere hizkuntza eskakizunak du errua? Argi dago ezetz. Medikuen aldizkari espezializatuak irakurriz jakingo dugu egia: mediku espezialisten plazak ezartzerako orduan sortzen da arazoa.

Bigarren adibidea, Osakidetzako programa-kontratua berritzearekin batera heldu zitzaigun. Osakidetzaren zerbitzuen kalitatea urtero ebaluatzen da programa-kontratua deritzon dokumentuaren bitartez. Bertan ezartzen dira zerbitzuaren kalitatea neurtzeko parametroak. Osasun Sailak erabaki zuen euskarak ebaluazio horretatik kanpo egon behar zuela eta parametroetatik atera egin zuen. Erabaki hori indarrean dagoen normalizazio-dekretuaren aurkako erabakia da argi eta garbi. Dekretu horrek azpimarratzen du herritarrei osasun arreta hizkuntza ofizial bietan eman behar zaiela eta eurekin komunikazioa gaztelaniaz eta euskaraz izan behar dela. Alegia, komunikazioaren kalitatea eta zerbitzuaren kalitatea hertsiki lotuta daudela, logikoa den moduan.

Erabaki horrek ondorio nabarmenak izan ditu: lehenengoa, ez da euskara Osakidetzaren zerbitzuen berezko osagaitzat joko eta, beraz, Osakidetza erdaldundu egingo da, euskara hizkuntza arrotza izango baita; bigarrena, Osakidetzak euskararen normalizazioa sustatzeko eta ebaluatzeko tresna on bat galdu du; hirugarrena, aurrekontu gutxiago egongo da euskararen erabilera sustatzeko; eta laugarrena, horren guztiaren ondorioa, zerbitzuaren kalitateak okerrera egingo du, gerta baitaiteke herritar euskaldun batek osasun arreta bere hizkuntzan ez jasotzea.

Gai honen inguruan Aralarrek hainbat galdera egin dizkio Osasun sailburu Rafael Bengoa jaunari. Bere erantzuna hurrengoa izan da, euren filosofiaren eredugarri: «algunos queréis correr demasiado con el tema del euskara, otros queremos hacer las cosas bien». Gorri jarri gabe bota izan du esaldi hori hamaika aldiz. Ez al daki Autonomia Estatutua 1979. urtean onartu zela, Euskararen Normalkuntzarako Legea 1982tik indarrean dagoela eta Osakidetzako Euskararen Erabileraren normalkuntzarako Dekretua 2003tik existitzen dela? Legea betetzea da eskatzen duguna, denbora egon baita legea betetzeko.

Euskararen zokoratzearen hirugarren adibidea aipatuko dut bukatzeko. Legegintzaldi osoan PPk errepikatu duen mantra bat da, PSEren laguntza eta morrontzarekin: euskara baloratuegi egon omen da lan eskaintza publikoetan. Hori frogatzeko, PPko legebiltzarkideek grafiko xaloak ekartzen zituzten Osasun batzordera. Euskara jakiteak puntu gehiago ematen du master bat izateak edo ingelesa jakiteak baino. Baina konparazio hori asmo txarrarekin egiten den susmoa dut. Bestela, zergatik ez da euskara eta gaztelania maila berean jartzen? Eta zergatik ez da gaztelaniaren balorazioa zein den azaltzen? Alegia, gaztelania jakitea derrigorrezkoa da Osakidetzan lan egiteko; mediku batek ezin dezake Osakidetzan lan egin gazteleraz ez badaki, beste dozena bat hizkuntza eta dozena erdi master izanda ere; euskara jakiteak, aldiz, puntuatzeko bakarrik balio du. Ez du ba legeak esaten hizkuntza ofizial bietan osasun arreta ere jasotzeko eskubidea dugula?

Ba, badirudi hiru urte eta erdi iraungo duen Legegintzaldi honetan atzera egin dugula euskararen defentsan. PSE konbentzitu du PPk, EAE erdalduntzeko bidean eskutik joan baitira. Egia da Patxi Lopezen gobernuak bere hitza bete duela: euskara askatasunean praktikatu behar da, bai, baina eurentzako euskara askatasunean praktikatzeak euskara zokoratzea esan gura du.

Navarrismotik (goi)nafarkeriara

Gaztelako armadak Nafarroa beste behin 1512an inbaditu zuela 500 urte betetzen diren urte honetan fenomeno bitxi baten biderkatzea gertatzean ari da: Nafarroa Beherearen ukazioa, hain zuzen ere. Ukazio hori ez da jazoten ari Nafarroako navarrismo-españolistaren aldarriz, baizik eta ezkerreko abertzaleen ekimenez.

Egia da, 1512ko inbasioak kolpe latza eman ziola Nafarroari, aurreko inbasioak baino bortitzagoa izan zela eta Nafarroak penintsulako lurralde guztiak galdu zituela. Ordea, ez da egia, atzen aldian maiz entzuten ari den legez, Nafarroak independentzia galdu zuenik. Beste ehun bat urtez Pirionioz iparraldeko lurraldeek, Nafarroa Behereak tartean, erreinu independente izaten jarraitu zuten. Bitarte horretan Shakespeareren hitzetan 'the wonder of the world' izan ei zen, Joanes Leizarragak 'Testamentu Berria' publikatu zuen eta Nafarroako Henrike IIIa Frantziako errege bihurtu zen.

Batzuentzat 1512an Nafarroak Gaztelarekin bat egin zuen eta beste batzuetan independentzia galdu zuen.  Bi-biak historiaren mistifikazioa eta manipulazioa. Navarrismotik ihesi goinafarkeriak atzeman!