Aralarren ustean, egiaztatzea behar beharrezko erantzukizunezko urratsa, bakerantz eta normalizazio politikorantz egiten ari den bideak atzera bueltarik ez daukala segurtasuna izan ahal izateko eta segurtasun hori gizarteko esparru guztietara heldu ahal izateko.

“Alderdi Popularrraren jarrera itxi hori, UPNk eta eskuineko beste alderdi batzuk babestua, ez dator bat gizartearen borondatearekin, bakea eta normalizazio politikoa lortzeko eman beharreko urratsak emateko eskatzen ari delako”, agertu du Zabaletak. Gaineratu duenez, “egiaztatzea beharrezkoa da eta diskrezio handiz eta horretaz baliatu gabe egin beharreko sukalde lana da, nahiz eta bere balio inoiz ezin den zalantzan jarri”.

Amaitzeko, Aralarreko koordinatzaileak azpimarratu du bakerako eta normalizazio politikorako bide-orria den Gernikako Akordioa bere bidea egiten ari da, “Madrilgo gobernuaren eta zentroko zein eskuineko beste alderdi batzuek ausardiarik erakusten ez duten arren, eta aurrera jarraituko du botere judizialek, polizialek eta politikoek egoerak eskatzen duen mailara egin ez arren eta giza eskubideen minimoak bete ez arren. Bakea egin behar da, PPren gobernua alde batera utzita ere bai eta PPren gobernua hor egon arren”.

Neurriei helegiteak aurkeztu beharrean, autogobernua aplikatzea proposatzen dugu eta, pase foralaren bitartez, geure herrialdean murrizketan ez aplikatzea

Nafar Gobernuak karga, baliabide gutxi dituzten herritarrengan ezartzen du, PSN-k aldarrikatzen duen dikea, itsasgoran arezko gaztelu bat bezala suntsitu egin dela ziurtatuz.

Oraingoan Barcina eta Roberto Jiménezek, euren asmoak saltzearren egindako agerpen publiko berri honek, agerian uzten du krisitik ateratzeko irtenbiderik ez dutela, PP-ren egitasmoei men egiteak amildegira eramaten baikaitu, eta boteretsuek euren pagotxa mantentzen duten bitartean, karga, baliabide gutxi dituzten herritarrengan ezartzen baitu, PSN-k aldarrikatzen duen dikea, itsasgoran arezko gaztelu bat bezala suntsitu egin dela ziurtatuz.

Hartutako azkenengo erabakiek norabide hau daramate. Ez dira justuak, erregaien igoera bezalako neurriak, euren errenta maila kontutan hartu gabe, herritarren patrikei eraginen baitiete.  Iruzurra da, osasunaren aitzakiarekin, euren benetako intentzioak ezkutatu nahi izatea. Halaber, funtzionarioen lan-orduen igoerak, milaka kontratuen suntsitzea ekarriko du, eta honekin batera, osasungintza, hezkuntza edo gizarte zerbitzuak bezalako zerbitzu publikoen ezinbesteko degradazioa.

Neurri hauetan amnistia fiskala aipatu egiten ez bada ere, Ogasunarekiko betebeharra bete ez dutenentzat pribilegioak eskaintzen dira.

Neurri interesatuak dira, jatorriaren diagnosi interesatu batean oinarriturik baitaude. Sektore espekulatiboen, bankaren eta eraikuntzaren aldeko apostua mantentzen dute, eta zero defizita eta zorroztasun fiktizio bat bilatzen dute, Bankiaren aferan agerian geratu den bezala.

Enplegua sortu beharrean, herritarren gehiengoaren pobretua areagotzen dute.

Neurri interesatuak dira, kapital haundie eraginik egin ez eta sektore herrikoienen diru-sarrerak eta babesa murrizten baitituzte.

Geure aukeren gainetik bizi izan garela sinestarazi nahi digute. Baina, haiek dira, azkenengo urteetan zehar, gehiegikeria, korrupzioa eta kudeaketa ekonomiko kaxkarra praktikatu dutenak.

Adibide ezagun-ezagunak dira: obra faraonikoetan eta etorkizunik gabeko inbertsioetan xahututako milioiak, zeinek hamarnaka urtetarako Nafarroa hipotekatu egin duten.

Aurkeztutako neurri hauek, orain hilabete batzuk, krisialditik ateratzeko behar-beharrezkoak omen zirelakoan, hartutakoen azkenengo segida osatzen dute. Haatik, Barcina eta Jimenezen UPN-PSN Gobernuak hartutako erabakiek, gaur arte Nafarroan inork ere lortu ez duena lortu egin dute; 50.000 lagunetik gorako langabetuen kopurua eta geure gazteriaren etorkizun itxaropena gauzaeza.

Ez gaituzte engainatzen, krisialdia euren ofentsiba ideologikoaren estalkitzat erabiltzen dute. Borrokaren bitartez lortutako askatasun eta eskubide sozialak, laboralak eta politikoak murrizteko erabiltzen duten estalkia. Baina, iragan maiatzaren 6an Labriten esan bezala, bada alternatiba. Ezkerretik sortutako alternatiba, endogenoa eta planetaren mugekiko errespetua agertzen duen alternatiba. Geure herrialdea eta herritarren gaitasunak, produkzio sare berri bat osatuz indartu nahi dituen alternatiba. PP-UPN-PSN-k proposatutakoaren alternatiba antagonikoa.

Mila milio euro baino gehiagoko galera, milaka inbertsore txiki eta Nafarroako Aurrezki Kutxaren helburu sozial eta publikoen amaiera ekarri zuen salmenta lotsagarriaren aurrean, sistema finantziero publiko baten alde egiten duen alternatiba. Aurrezkia, krisialditik ateratzearren, produkzioaren alde, kalitatezko enplegua sortzearen alde, enpresa txiki zein ertainen laguntzen alde eta, batez ere, gizartearen behar eta interesen alde, inbertsioak egin ahal izateko bideratuko duen sistema

Euren politika fiskal lotsatien aurrean, errenta guztiekiko tratamendu fiskalean, progresibitatearen eta berdintasunaren oinarria errekuperatuko duen alternatiba. Iruzur fiskalaren aurrean, konpromiso sendo bat hartuko duen alternatiba. PFEZ-aren erreforma, zerga solidario eta progresiboago batean bilakatzearren, aurrera eramanen duen alternatiba. Ondare zerga, bere osotasunean berreskuratuko duen alternatiba. SICAV-en zerga-ordainketa bereziei, konpetentzia fiskalari eta Elkarteen Zergaren beherapenei amaiera emanen dien alternatiba. Burujabetasun fiskal osoa berreskuratu eta pribilegio fiskalak eta aukerako barkamenak alde batera utziko dituen alternatiba.

50.000 langabetuei irtenbidea ematearren, benetako berrikuntzan oinarritutako eredu baten alde egingo duen alternatiba. Teknologia eta kualifikazio hobeak, soldatan oinarritutako lehiakortasuna alde batean utzi eta ondasunaren bidezko banaketa bati ekiteko, zeinak enplegua banatu, lana eta lanaz kanpoko bizitza orekatu, desberdintasunekin bukatzearren soldatak parekatu, etengabeko formazioa suspertu, kualifikazioa eta teknologia berriak hobetu, subkontratazio kateei amaiera eman eta murgildutako ekonomia azaleratuko dituen.

Sektore publikoa, Nafarroako garapen ekonomikoaren aitzindari bilakatuko duen alternatiba, ez ordea murrizketen eta zapalkuntza ekonomikoaren aitzindari.

Gaur egun, ekonomia politikaren zerbitzura jarri eta azken hau herritarren zerbitzura jarriko duen alternatiba eman daiteke. Ez alderantziz, Barcina eta Roberto Jimenezek nahi bezala.

Kririaldiari, eurek planteatzen diguten bestelako irtenbide bat ematearren, burujabetasun politikoa eta ekonomikoa aldarrikatzen duen alternatiba.

Bitartean, neurriei helegiteak aurkeztu beharrean, autogobernua aplikatzea proposatzen dugu eta, pase foralaren bitartez, geure herrialdean murrizketan ez aplikatzea.

Askok eta askok pairatutako sufrimenduarekin ondoren heldu gara ilusio eta itxaropen garai hauetara, eta ezin dugu onartu Euskal Herrian pentsamendu eta jarduera askatasuna eta pertsonen eta erakundeen askatasuna erasotzen duten ekintza hauek ematea.

Bizkaiko Aralarrek erasoa gaitzetsi du, giza eskubideen aurkako erasoa delako eta gure herriak bizi duen normalizazio prozesuaren aurkakoa delako. Normalizazio prozesuak aurrera egingo du, Madrilek edota Parisek blokeoa ezarri arren edo Elorrion gaur jazotakoa bezalakoak gertatu arren.EAJri eta kalteren bat jasan duten guztiei gure elkartasuna adierazi nahi diegu eta, aldi berean, gertaera hauek gaitzetsi nahi ditugu. Beste garai batekoak diren eta Euskal Herrian inork faltan botatzen ez dituen jarrera horiek albo batera uzteko eskatzen diegu erasoaren erantzuleei.

Planetaren mugei eta bizitzaren jasangarritasunari muzin eginez, produktibismo hutsean oinarritzen den sistema ekonomikoak sortu duen krisi sistemikoaren aurrean gaude. Hazkunde finantzari espekulatiboan oinarri duen krisia da bizi duguna, kapitalaren mesede hutsean, gure bizitza zapaltzeko gai dena. Egoera honen aurrean, Alternatibak, Aralarrek, Eusko Alkartasunak eta Ezker Abertzaleak egungo sistema ekonomikoa, merkatua eta sistema finantzaria errotik aldatuko duen alternatiba martxan jartzeko apustu sendoa egiten dugu.

Gaurko agerraldi honen helburu nagusia zera da: euskal banka publiko eta solidarioa sortzearen beharra mahai gainean jartzea. Euskal herritarron interes eta beharrei erantzungo dien banka publikoa. Etekinen pribatizazioa eta galeren sozializazioa helburu duen egungo ereduaren antipodetan egongo den banka publiko eta solidarioa.

Azken urteotan banka sistemarekin gertatzen ari dena erabateko esperpentoa da. Baina herritarron eskubide sozialak arriskuan jarri eta banka beren onura propioan kudeatu dutenei dagozkien erantzukizunak eskatzeari uko egin diete gobernuek. Maila guztietako erantzukizunak eskatu beharrean, baita penalak ere, PPren gobernuak, PSOEk markatu zuen ildoari jarraituz, pairatzen ari garen krisia sorrarazi duten pertsona eta instituzioei laguntza ematera erabaki dute. Irtenbidearen izenean, banka diru publikoz hornitzen dute, sistema publikoa ahulduz, instituzioak bankuen menpe utziz eta ongizate estatua hiletsiz.

Raxoiren gobernuak inposatutako azken erreformei begiratzea baino ez dago; azkena, Bankiaren nazionalizazioa. Alderdi Popularraren kontrolpean zeuden Caja Madrid eta Bancajaren fusioa, Bankia sortu zuena, diru publikoa erabiliz “onbideratu” behar izan da orain, jendarte ekintza desagerrarazten den bitartean, eta herritarrei maila guztietako murrizketak inposatzen zaizkion bitartean, urteetako borroka sozialaren bidez lortutako eskubide sozial, laboral eta babesekoak amildegi ertzean utziz.

Hemen, Euskal Herrian, gauzek batzuk nahi duten moduan jarraitzen badute, gauza bertsua gerta daiteke Kutxabankekin. Hortxe dugu Catalunya Banc-en gainean egindako eskaintza, zeinak Kutxabanken etorkizuna eta, ondorioz, jendarte ekintza arriskuan jartzen dituen; eta, horretaz gain, Kutxabankek lortu behar dituen helburuetatik gero eta gehiago aldentzen duena. Zeintzuk izan beharko lirateke helburu horiek? Euskal Herriarentzako sistema finantzari publikoa defendatuz, bere errekurtsoak honakoetara bideratzea: krisia gainditzera, kalitatezko enplegua sortzera, enpresa txiki eta ertainei laguntzea eta, bereziki, herritar ororen behar eta interesei erantzutea.

Hemen ordezkatuta gauden lau indar politikook oso garrantzitsutzat jotzen dugu Kutxabankek Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako aurrezpenen bidez lortutako 75.729 miloi eurotako aktiboa izatea. Gure aldetik, eskuineko alderdiek bultzatzen ari diren politika finantzariaren alternatiba gisa, helburua zera da: aktibo horiek euskal jendartearen gehiengoaren ekonomiaren mesedetan erabiltzea, eta ez kapitalaren mozkinak areagotuko dituen espekulazioan. Horretarako, fusio espantsionistak alde batera utzita, ekonomia eta behar sozialen aldeko apustua egin behar da.

Ezinbestekoa da Kutxabank ez pribatizatzea eta, etengabeko hazkunde espekulatiboa alboratuz, izan behar duenaren gisara funtzionatzea: herritarron eta planifikazio sozial eta ekonomikoaren zerbitzuaren mesedetan egongo den banku publiko gisa. Zentzu horretan, Banca Cívicarekin gertatutakoa oso argigarria da, hasierako fusioak, ondoko pribatizazioak eta egungo Caixaren esleipen prozesuak, Caja Navarrak noizbait izan zituen helburu sozial eta publikoen bukaera ekarri baitute.

Eredu aldaketa premiazkoa da. Baita banaka sistemarako ere. Merkatua herritarren zerbitzura egongo den eredua behar dugu, eta ez alderantziz. Kontrol publikoa izango duen eredua, beharrezkoak direnean, erantzukizunak eskatuko dituena. Eusko Legebiltzarreko Kutxen Legeak argi uzten dutenez, ez PSOEk, ez PPk ezta PNVk ere burutan ez daukaten ereduaz ari gara.

Kutxen Legeari dagokionez, atzo bertan egin zen publiko Alderdi Popular eta PNVren artean lortutako akordioa. Abenduan Bildu Kutxabankeko Administrazio Kontseilutik kanpo uztea adostu zuten. Orain, Euskal Herriko eremu honetako eskuinak, kontseilu horretako kontrola euren eskutan egotea bermatuko duen akordioa adostu du, errealitate instituzional berria islatuko zukeen ordezkaritza proportzionala kontzienteki alboratuz.

Kutxabank banku bat da, baina bertoko akzio guztiak hiru kutxen eskuetan dauden neurrian, banku publiko bati buruz ari gara, eta, horrenbestez, ordezkaritza politiko eta sozial proportzionala eta demokratikoa izan beharko luke. Baina Kutxen Lege honetan ez da horrelakorik emango, legearen terminoak adostu dituzten PNVk eta PPk herri honen interesetatik oso urruti dauden helburu espekulatibo eta espantsionistak baino ez dituztelako.
Kutxen Legearen inguruan, zera azpimarratu nahiko genuke: bai PSEk aurkeztutako zirriborroak, eta baita PP-PNV akordioak ere, udalen parte-hartzea izugarri murrizten duela. Urtebetetik hona, Bilduk eta Aralarrek gobernatutako udal ordezkaritza garrantzitsua osatu da. Orain, dagokiena baino botere kuota handiagoren bila, ordezkaritza hori desagerrarazi nahi dute gainontzeko alderdiek. PSEren proposamenean eta PNV-PPk adostutako akordioak udalen parte hartzea %30etik 17ra murrizten du. Udala da herritarrok gehien baloratzen dugun instituzioa, jendearengandik hurbilen dagoena, etxe kaleratzeen edota jendarte-ekintzaren beharren arazoak hurbilenetik ezagutzen duena. Baina, ikusten denez, hori, batzuei, bost axola.

Esandako guztia dela eta, indar politiko guztiei eta, bereziki, PP eta PNVri dei egiten diegu, Kutxabankeko Administrazio Kontseiluan indar politiko guztien ordezkaritza berma dadin, Kutxen Legearen gainean indar guztien arteko akordioa bila dezagun eta, pairatzen ari garen krisi larriaren aurrean, Kutxabankek bete behar duen paperaren gaineko eztabaida ireki dadin.

Mobilizazioaren aurretik komunikabideen aurrean egindako adierazpenetako Ainhoa Beolak esan duenez, “giza eskubideen urraketa nabarmena suposatzen du Bateraguneko sententziak, izan ere, politikagintza egitea oinarrizko jarduera demokratikoa da. Era honetako epaiak, espetxeratzeak, dauden bitartean, inoiz ezin izango dugu esan herrialde, estatu eta sistema demokratiko batean gaudenik”.

“Honek guztiak dakarrena da Euskal Herriko bakegintza eta normalizazio prozesuan atzerapauso nabarmena”, gogoratu du Beolak. Zentzu horretan, gogoratu du Euskal Herriak bakegintza eta normalizazioaren aldeko “hautu argia” egin duela. “Horren aldeko lanean gaude, eta bai PPk eta bai PSOEk atzerapausoak etengabe baino ez dituzte ematen”.

Zentzu horretan, mezu argia izan du popularrentzat eta sozialistentzat: “PPri eta PSOEri ohartarazi behar diegu egiten ari diren atzerapauso guztiek ez dutela beraiek nahi duten emaitzarik izango”.

Agiri hau izenpetu eta ekimen honen partaide garen emakumeok ez ditugu planteamendu politikoak partekatzen eta, ziurrenik sozialak ere ez; eta agerikoa da ez dugula berdin pentsatzen.

Agiri hau izenpetu eta gaurko agerraldian parte hartzen dugun emakumeok hainbat alorretan egiten dugu lan, eta lanbide ezberdinak ditugu. Gutako batzuk politikan ari gara. Horregatik, hasiera-hasieratik argi utzi nahi dugu gure iritzia eta agerraldi hau berau ez dagoela inolako estrategia politikori lotua, ez alderdi batekoa ez bestekoa, ez alde batekoa eta ez bestekoa.

Gaur ez gara hemen bildu Bateraguneko auzipetuen ideiak defendatzeko; baizik eta, duela egun batzuk pertsona horiek zigortu dituelako Auzitegi Gorenak.

Gaur hemen gauden emakumeok adierazi nahi dugu zigortutako pertsonek ideiak izateko eta horiek demokratikoki defenditzeko eskubidea dutela, eta horregatik ez dutela zertan zigor bidezko prozesua izan behar, eta are gutxiago, sententzia bidegabea jaso.

Gaur hemen gauden emakumeok esan nahi dugu zuzenbide penalaren helburua justizia ezartzea izan behar dela.

Zuzenbide penalaren ez eta Justiziaren helburua ez da politikaren menpe egotea edo politikak erabiltzea.

Zuzenbide penalak balio behar duelako justizia egiteko, delituak egiten direnean.

Eta bide demokratikoetatik eta baketsuetatik ideiak defendatzea ez da delitua.

Ez da delitua esparru sozial eta politiko zabal bati erantzuten dioten ideiak defendatzea.

Baina ez gaude prest honen aurrean isilik egoteko eta hemen ezer gertatuko ez balitz bezala jokatzeko.

Gaur hemen agertzen gara inoren inpunitaterik ez dugula defendatzen argi uzteko. Baina ez gaude prest jardun sozial eta politiko zilegiak delitu terrorista gisa hartuta egiten den jazarpen penalari bideak irekita uzteko; izan ere, emandako sententziako boto partikularrean jasotzen den moduan, egiazkoa ez den eta frogatua izan ez den ETArekiko lotura egin da.

Ahozko epaiketan eta bestelako adierazpen publikoetan Arnaldok, Rafak, Mirenek, Soniak eta Arkaitzek esan dutenaren bitartez jakin dugu zer eta zertarako egin zuten egin zutena; baina, horren gainetik, egin zutenaren horren emaitza bizi dugu, gure herriak egun duen eszenatokia ahalbidetu duena.

Beraz, emandako sententziak ez dio erantzuten epaiketan jasotakoari ez eta egiaz gertatu denari. Sententziaren aurreiritzia da dena ETA dela eta, beraz, erakunde horrek dena kontrolatzen duela; baina hori ez da frogatua izan, boto partikularrak zehazten duen bezala eta epaiketako bistan agerian geratu zen bezala. Eta gure herriko erakunde politiko, sozial eta sindikal guztiek aitortzen dute Rafak, Arnaldok, Mirenek, Soniak eta Arkaitzek erabakiak hartu zituztela eta ETAtik at jardun zuela. Horregatik, Magistratu horren iritziarekin bat egiten dugu, zigorra zentzugabea dela esaten baitu.

Arnaldo, Rafa, Miren, Sonia eta Arkaitz bezalako pertsonek aske egon behar dute, lan egin ahal izateko. Aske utz ditzatela nahi dugu, beren bizi zein politika proiektuarekin aurrera jarraitu ahal izateko, gure herriak hori horrela izatea behar duelako.

Sententzia hori ez da albiste ona, eta euskal sozietateak horrela ulertu du. Euskal gizartearen heldutasuna kontuan izanda, argi daukagu eszenatoki hau egonkortzeko lanari eusti behar zaiola sinesten duela, era honetako sententziak iraganeko zerbait bezala ikusten dituela, anakronikoak, eta oztopoa direla aurrerapausoak eman ahal izateko. Gauza bera gertatzen da “Parot doktrina”-rekin bat egiten duten sententziekin.

Euskal jendarteak ezin du bide hau bakarrik egin, eta gaur hemen gauden emakumeok prest gaude, gertatu daitekeenaren gainetik, bakea, elkarbizitza eta gure eskubideen aitortza eta horiek indarrean jartzea egonkortzearen alde lan egiteko; eta hori egingo dugu konplexurik gabe, aurreiritzirik gabe, bazterketarik gabe.

Etorkizunak bestelako politika bat eskatzen duela uste dugu, malgutasunez, eskuzabaltasunez eta erantzukizunez lan egiteko.

Gu prest gaude urrats horiek emateko, erronka horri aurre egiteko. Etorkizuna gu guztion esku dagoelako, eta guztion lanaren bitartez posible delako hasitako lana ondo amaitzea, eta guztiok gure eskubideak modu askean praktikan jarri ahal izango dugun Euskal Herria lortzea.

Euskal Herrian, 2011ko maiatzaren 11

Agiria izenpetu dute:

Lurdes Eraso

Lola Garcia

Ana Uranga

Ana Perez

Nekane Altzelai

Kontxi Bilbao

Isabel Salud

Esther Larrañaga

Arantxa Urkaregi

Laura Mintegi

Isabel Otxoa

Arantza Campos

Ikerne Badiola

Rebeka Ubera

Jone Goirizelaia

Rafaela Romero
Ainhoa Aznarez

Amparo Laseras

Mertxe Kolina

Yolanda Jubeto

Maria Jose Arana

Maite Sarasua

Ainhoa Beola
Zutoia Toral,

Marian Gorraiz

Asun Fdz de Garaialde

Ana Tudanca

Arantza Isasmendi

Sorne Olealdekoa

Garbiñe Olealdekoa
Amaia Goirigolzarri

Maddalen Iriarte

Aintzane Bolinaga

Aratz Zearreta

Lola Gomez

Itziar Lopategi

Itziar Barrenetxea
Idoie Errazti

Irune Soto

Marijo Garmendia

Edurne Lasa

Itziar Ibabe

Izaskun Arozena

Mari Juli Arregi

Izaskun Guarrotxena
Marian Zarrionaindia

Elena Bartolome

Bego Galdeano

Izaskun Iantzi

Karmen Galdeano

Txoli Mateos

Koro Agote
Koro Garmendia

Zuriñe Gaintza

Ana Irastorza

Aralarreko parlamentaria Nabain Nafarroako presidenteari zuzendu zaio Nafarroako gobernua “gezurretan ari dela” esan duenean “osasun zerbitzuko pertsonal guztia objektoreak direla diozue eta hori gezurra da”

Fernandez de Garaialdek azpimarratu duenez “krisiaren aitzakiarekin funtsa ideologikoa duten neurriak hartzen ari dira” eta nabarmendu duenez, “jakin dakit, haurdunaldiaren borondatezko etena legeak babestuta egon arren edozein zirrikitua bilatuko duzuela zerbitzuen eskaintza gutxitzeko eta eskubideak murrizteko eta horrek ez du zerikusirik krisiarekin eta bai ideologiarekin”

Aralarreko koordinatzaileak eta Nabaiko parlamentariak PSNrentzat ere hitzak izan ditu: “PSNko jaun andreak, gai garrantzitsua da hau, ideologikoa, eta ona litzateke zuek esaten duzuenarekin koherenteak zaretela eta UPNrengan duzuen eragiteko ahalmena adierazteko”.

Espainiako Auzitegi Gorenak Arnaldo Otegi, Rafa Díez, Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez eta Miren Zabaletaren aurka ezarritako zigorra ez da, zoritxarrez, Euskal Herrian zabaldutako bake eta normalizazio prozesuak jasandako lehenengo erasoa. Bakea eta normalizazio politikoa helburu dituen prozesu hau hasi zenetik espainiar Estatuaren botereen partetik trabak eta oztopoak nagusi izan dira.

Gernikako Akordioa izenpetu genuen eragile politiko, sindikal eta sozialen eskaerari erantzunez, 2011ko urtarrilaren 8an ETA erakundeak su-eten iraunkor, egiaztagarri eta orokorra jakinaraztea erabaki zuen. 2011ko urriaren 20an Aieteko Bake Konferentziaren Adierazpenaren ondorioz, eta erabaki historikoa hartuz, ETAk bere jarduera armatua behin betiko amaitzea deliberatu zuen.

Gernikan bildutako euskal eragile politiko, sindikal eta sozialok gure adierazpenarekin bake eta normalizazio prozesu honi hasiera eman genion. Harrez geroztik, Euskal Herriko agertoki politikotik indarkeria mota bat desagertu izanaren jabe gara. Gure Adierazpenean gatazka politikoa konponbidean jartzeko beste indarkeria mota batzuk –beste giza eskubideen urraketa batzuk- desagertu beharra aipatu genuen. Azken urtean atxiloketak eta torturak izan dira, erakunde politiko eta sozial mordoak legez kanpo jarraitzen du eta espainiar estatuko espetxeetan euskal preso politikoen egoerak, oro har, okerrera egin du. Traba eta oztopo horiek guztiak mingarriak izan arren, Gernikako Akordioan bat egin genuen eragileok euskal herritarrei behin eta berriz bake eta normalizazio prozesuaren aldeko konpromisoa era aktibo batean berresteko eskatu diegu.

Euskal herritar gehiengo zabalak gure dei horiei behin eta berriz kasu egin die. Azken urtean Estatuaren indarkeriaren aurrean milaka eta milaka herritar behin eta berriz kalera irten gara, prozesu honen giltza gu geu, euskal herritarrok, garela pentsatzen dugulako. Halako guztietan Estatuari Gernikako Akordioak barne biltzen dituen eskakizunei kasu eginez, bere indarkeria espresio oro bertan behera uzteko adierazi diogu.

Gatazka politikoaren konponbide osoa xede duen prozesu hau abian jartzeko ekarpen ukaezina egin zuten Arnaldo Otegi, Rafa Díez, Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez eta Miren Zabaletaren aurkako zigorra entzuterakoan, hau beste eraso bat ez dela ondorioztatu dugu. Bakegileak atxilotzen eta espetxeratzen dituen Estatuak bakerik nahi ez duela argi eta garbi adierazten du. Baina euskal gizarteak, Arnaldok, Rafak, Soniak, Arkaitzek eta Mirenek bezala, bakea nahi du. Giza eskubide guztiekiko errespetuan  oinarrituko den bakea eta normalizazio demokratikoa nahi ditugu. Espainiar Estatuak ezin diezaioke Euskal Herriko gizarteari bakean eta askatasunean bizi izateko eskubidea denbora luzeagoz zapaldu.

Euskal gizarte gehiengo zabala gurekin bat dagoelakoan, Estatuaren indarkeriaren aurrean bake eta normalizazio prozesuaren aldeko ahaleginak indarberritzeko deia egin nahi dugu. Eraso latz honen aurrean konponbide prozesua indar handiagoz bultza dezagun. Horretarako euskal herritarrak bihar, maiatzak 11, arrats. 7etan Euskal Herriko eskualde-buru guztietan “Prozesuaren aurkako erasorik ez. KONPONBIDE GARAIA DA” lelopean elkarretaratzeak egitera deitzen ditugu.

Halaber, Gernikako Akordioa izenpetu ez duten gainontzeko Euskal Herriko eragile politiko, sindikal eta sozial guztiak epaiarekiko desadostasuna azalduz, deialdi honekin bat egitera gonbidatzen ditugu.

Gaur goizean, Aintzane Ezenarrok, Oxel Erostarbek eta Mikel Basabek emandako prentsaurrekoan iragarritakoaren aurrean, Aralar alderdi politikoko zuzendaritzak prentsaurreko hau deitu du. Mahai honetan gaude, Aralarren ejekutibaren eta Aralarren militanteen izenean, alderdiko koordinatzaile Patxi Zabaleta, koordinatzaileorde Dani Maeztu eta antolaketa idazkari Rebeka Ubera. Hiruon izenean eskerrik asko etorri zaretenoi, kontuan izanda, gaurko aktualitateak agendan leku gutxi utzi dizuela.

Lehenengo eta behin, Aralarrek adierazi gura du, Ezenarrok, Erostarbek eta Basabek ez dutela alderdiak eskatutakoa bete. Aralarrek bi eskaera zehatz egin zizkien: 1) Aralarren izenean eta zerrendetan lortutako karguak Aralarren esku uztea; eta 2) Aintzane Ezenarrok, orain arte Aralarren izenean izan duen bozeramailetza alderdiaren esku uztea. Eskaera bi horiek ziren bete behar zituztenak, eta ez dute bat bera ere bete.

Bestalde, Aintzane Ezenarro, Mikel Basabe eta Oxel Erostarbe ez dituzte Aralarretik kanporatu bazkerketarik gabeko elkarrizketa defendatzeagatik. Ideia hori argi eta garbi uztea nahi dugu: ez dira kanporatuak izan bazterketarik gabeko elkarrizketa defendatzeagatik. Hiru legebiltzarkideak jakitun ziren Aralarren jatorrizko printzipioetatik aldentzen ari zirela, alderdiaren zuzendaritzak eskaera zehatz bat egin zienean: lan-taldea sortzeko proposamenean “bazterketarik gabe” terminoa mantentzeko eskatu zitzaien. Hori ez egitean, bistakoa da alderditik kanpo kokatu zutela beren burua. Gainera, beraiek erortzen dira kontraesanetan, bazterketarik gabeko elkarrizketa defendatzen dutela adierazten dutenean eta, aldi berean, ezker abertzale ofiziala lan-talde horretatik baztertzen denean. “Bazterketarik gabe” ez zuten jaso, PPk ezker abertzale ofiziala lan-talde horretatik baztertu gura zuelako. Eta hori behin baino gehiagotan geratu da agerian. Eta hiru legebiltzarkide horiek onartu egin zuten hori, PPren aldeko botoa lotzeko.

Hortik aurrera, egia den gauza bakarra da hiru legebiltzarkideek ez zutela errespetatu alderdiko zuzendaritzak, Aralarren militantzia ordezkatzen duen eta kongresuan aukeratzen den organoak, aho batez hartutako erabakia. Eta, dakizuen bezala, zuzendaritzak erabaki zuen lan-taldea sortzearen aurkako botoa eman behar zela, izaera baztertzailea zuelako. Ez zituzten beraien karguak alderdiaren esku utzi; ez ziren joan eskatutako bilerara. Horren ondorioz, prozedura ireki zen alderdiaren baitan, eta baja administratiboarekin amaitu da. Prozesu hori guztia alderdiaren estatutoetan jasotakoaren arabera egin da.

Hemen gauden hiruontzat ez da batere samurra egoera honetara iritsi beharra. Mikel, Aintzane eta Oxelekin gure bizitzetako zati erantsuratsua partekatu dugu. Legebiltzarrean, Aralarren izenean, egin duten lana aitortu behar diegu. Alderdi honetan esperientzia gogorrak partekatu ditugu beraiekin, zenbaitetan oso gogorrak ere bai, baina beste askotan, esperientzia horiek politiak eta oso aberasgarriak ere izan dira eta, azken baten, Aralar ezkerreko alderdi abertzalea egonkortzea lortu dugu. Ulertuko duzuen bezala, gure eskuetan zegoen guztia egin dugu egoera honetara ez heltzeko.

Amaitzeko, azpimarratu nahi dugu gurea proiektu kolektiboa dela; Aralar proiektu politiko kolektiboa da. Eta izaera ireki eta parte-hartzailea duen proiektu honetan erabakiak modu kolektiboan hartzen dira, asanbladetan eta kongresuetan, zeinetan militante bakoitzak boto bat eta ahots bat ordezkatzen duen. Eta erabaki kolektibo horiek jarrera pertsonalista eta ekimen indibidualen gainetik daude. Aralarren baitan egon diren desadostasunak beti onartuak izan dira; are gehiago, praktikan jarri ditugu eta sustatu ere bai; baina desadostasunak desadostasun, kolektibo gisa hartu diren erabakiak errespetatuak izan dira.

Eta mahai honen alde honetara eserita gaudenok Aralar proiektu kolektiboa ordezkatzen dugu; tamalez, egoera honetara iritsi behar izan dena.

Eusko Alkartasunak, Ezker Abertzaleak, Alternatibak eta Aralarrek krisiaren aitzakian Madrildik indarrean ipini diren politika neoliberalak salatu ditugu eta horien aurkako mobilizazioetan parte hartu dugu; izan ere, herritarren eta langileen eskubide sozialetan atzerapausoa ekarri dute eta zerbitzu publikoen desegitea eragin dute.

Era horretara, martxoaren 29ko greba orokorrarekin bat egin genuen, egoerak planto egitea eskatzen zuelako, eta euskal jendartearen erantzuna eredugarria izan zen. Euskal Herria ez zen eskuak gurutzatuta geratu hartzen ari diren neurrien eta ezartzen ari diren murrizketen aurrean, euskal sozietateak ez duelako bat egiten PP Moncloatik garatzen ari den eredu sozioekonomikoarekin eta, neurri berean, ez duelako bat egiten PSOEk eta EAJk, agintzen duten erakundeetan, ezartzen duten ereduarekin, oro har, PPk Madrildik ezartzen duenaren berdina delako.

Egoera horren aurrean, beharrezkoa da jendarteari krisi ekonomiko, finantziero, sozial eta ekologikoari alternatiba eskaintzea, eta herritarrei erakustea egoera honek baduela irtenbidea.

Hala, Ezker Abertzaleak, Eusko Alkartasunak, Alternatibak eta Aralarrek burujabetza politiko eta ekonomikoan oinarritutako proposamen sozioekonomikoa aurkeztu dugu, bere baitan dauden neurri guztietan agerian uzten duena beste kudeaketa eredu bat posible dela. Burujabetza da egoera hau gainditzeko eta etorkizunera begira egongo den gizartea eraikitzeko gure tresna, indarrean dagoen eredu politikoa, instituzionala eta sozioekonomikoa aldatzeko gaitasuna eskaintzen duelako eta eraldaketa soziala erdiesteko eskaintzen duen aukerarengatik.

Alderdi Popularra Madrildik ezartzen ari den ereduaren alternatiba dena eskaintzen ari gara. Izan ere, PP egiten ari den politika ultraliberala eskubide sozialak eta herritarren ongizatea deusezten ari da. Rajoy, Merkelen ikasle fina den heinean, murrizketa eta pribatizazio politika indarrean jartzen ari da, eta horrek langabezia handiagoa izatea eta murgilduta gauden zuloan oraindik eta gehiago sartzea eragiten du. Agerian geratu da hori Europa osoan, eta nazioarteko erakundeek ere ohartarazi dute zerbitzuak eta eskubideak murriztea dela egiten ari den gauza bakarra. Osasun eta hezkuntza publikoan ezarri dituen murrizketak eta, aldi berean, banketxe pribatuei laguntza finantzieroa eskaini izanak erakutsi digute zeintzuk diren bere lehentasunak: kapitalari mesede egin eta herritarrak zigortzea.

PSOEk ere ezin du esan berea eredu ezberdina denik. Gauden egoeran egonda, garrantzitsuena ez da Hego Euskal Herriko langabezia tasa Espainiakoa baino txikiagoa izatea; kapitalismo suntsitzaile batera lotzen gaituen krisi sistemikoa gainditzea da orain inportanteena. Sozialisten errezetak ere murrizketak jasotzen ditu, eta arlo publikoan egindako zenbait murrizketatan aintzindariak ere izan dira; eta zer esan aberastastasuna eta enplegua sortzeko beren apustuarengatik. Hortxe dugu “fracking”-aren alde Araban egin duten apustua, hain zuzen, krisi sistemikoaren baitan dagoen ingurumen krisian erasaten duena.

Euskal Herrian eskuinaren eskutik agintean den PSOE —Nafarroan UPN babestuz ari da, eta EAEn PPren botoei esker heldu zen Lehendakaritzara— eredu beraren bigarren hanka da. Eta hirugarren hanka EAJ da: bi alderdiekin agintean egon da eta, orain, EAE Sabin Etxeatik gidatzen duela esaten hiru urte eman ondoren, bere proposamen sozionomikoa aurkeztu du, hain justu, ezkerreko indar subiranistok gure proposamena aurkeztu dugun aste berean.

Edukiak aztertuta, proposamen horrek ez du inor harritu, orain arte indarrean egon denaren segida baino ez delako. Gainera, beraien eredua inorekin erkatzeko edo konfrontatzeko asmorik ez dutela ohartarazi dute.

Gaur hemen gaudenok gure proposamena konfrontatzeko asmoa dugu. Izan ere, horixe da bere sortzeko helburua: jendarteak eta eragile sozialek gure proposamena ezagutzea, beren ekarpenak egin ditzatela, aberastu dezatela, bere egin dezatela. Ziur gaude gure proposamenak izango duen sozializazio prozesuaren ondoren, oraindik eta dokumentu hobea izango dugula, osoagoa eta euskal herritarren beharretara oraindik eta hobeto egokituko dena.

Bi proposamenak, gizarteari aurkeztu zaizkion bi ereduak, konfrontatzeko dei zuzen eta argia egiten diogu EAJri. Ezker soberanistarena alde batetik eta EAJrena, PPrena eta PSOErena beste aldetik. Bi proposamenak aurrez aurre jarri nahi ditugu, EAJk aukeratzen duen eredu eta formatoan, nahi dutenean, eta ahalik eta azkarren.

Jendarteak jakin egin behar du zeintzuk diren mahai gainean dauden proposamenak, zeintzuk diren aukeran dituen herri eta jendarte ereduak.

PSEk Eusko Jaurlaritzan mantentzen zuen sasi argudio bakarra galdu du: PPrekin zuen hitzarmena. Artifiziala zen bi alderdien akordioa eta agerian geratu da PPk akordioa baliatu duela PSEren politikan oztopoak jartzeko. Apurketa izan bada ere, Lopezek ez du Eusko Jaurlaritza eta Eusko Legebiltzarra bukatutzat emateko asmorik agertu. Hala ere, iritzi diogu bere babesle nagusia galdu ostean eta erabili izan duen argudioa balio gabe geratu ostean, ez daukala gobernuan jarraitzeko eta legeak egiten jarraitzeko legitimitaterik.

Aralarren irudiko Lopezek agortu ditu aitzakia guztiak eta hauteskundeak deitu behar deitu lehenbailehen. Herritarren aurrean ez du gobernuan jarraitzeko zilegitasunik eta are gutxiago, bizi dugun testuinguruan, gobernu sendo eta babes handikoa behar baitugu neurri zehatzak abian jartzeko eta egoera sozioekonomikoa negatiboa gainditzeko.

Amaiurrek ohartarazi du Europako Batasuneko zenbait erakundek eta Espainiako Estatuak sinatuta dituzten hainbat hitzarmen “zailtasunekin ezartzen direla, motelak dira eta, kasu askotan, ez dute funtzionatzen. Europako Parlamentuko egoera ere oso txarra da. Gauza bera gertatzen da Europako instituzioen komunikazioekin eta, zer esanik ez, herritarrekin duten harremanarekin”.

Iñarrituk salatu du Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko udalerri askotan posible dela BBC edo Al-Jazzera telebista kateak ikustea eta ez, ordea, euskaraz emititzen duen kanal bat ikustea. “Eta hori bi arrazoirengatik ematen da; Europako, estatuko edo erkidegoetako instituzioek ez dutelako inolako esku-hartzerik egiten eta, esku-hartzen dutenean, oztopoak jartzeko egiten dutelako, Espainiako PPren gobernuko Iruñeako ordezkariak egiten duen moduan”.

“Orain aste batzuk, Ministerioari galdetu nion ea arlo honetan urratsik emateko asmoa zeukan, eta erantzun zidaten hitzarmen horiek oso korapilatsuak direla eta oraindik larriagoa dena, garestiak!. Aniztasuna eta berdintasuna ez sustatzeko aurreztearen aitzakia jarri izana lotsagarria eta krudela da. Berdintasuna dirua xahutzea da? Gure hizkuntzak historiaurrekoak direla edo museoetarako daudela entzuteaz gainera, orain esaten zaigu diru xahutzaileak garela!”.

Amaitzeko, Iñarrituk PPri gogoratu dio arazo hau borondate politikoarekin konpon daitekeela. “Borondatea egonez gero, hizkuntza horiek ofizialak izango dira, maltesa edo Irlandako gaelikoa diren bezala. Demokraziaren, askatasunaren eta berdintasunaren izenean, borondate hori izateko eta agertzeko exijitzen dizuegu. Argi gera dadila ez dugula beste inor baino gehiago izan nahi; berdinak izan nahi dugu. Eta hori zuen esku dago”.

Aralarren Zuzendaritzak uste du Berme Batzordearen erresoluzioak edo ebaspenak bere aurreko erabakia berresten duela zentzu honetan:

Aintzane Ezenarrok, Mikel Basabek eta Oxel Erostarbek alderdiaren kanpo utzi dute beren burua berariaz eta autoesklusioz, eta beren burua alderdiaren disziplinatik kanpo uzteaz gainera, alderdiaren printzipioen kontra ere egin dute.

Espedientea ireki ondoren Legebiltzarrean, jendaurrean eta komunikabideen aurrean izan duten jokabideak agerian utzi dute beren burua Aralar alderdi politikotik kanpo autoesklusioz jartzeko zuten borondatea. Horrenbestez, beraiek beren jarrerarekin behartu duten egoerarekin, Zuzendaritza hau behartuta ikusi da baja administratiboa tramitatzera.

Aintzane Ezenarro, Mikel Basabe eta Oxel Erostarberi eskatu zaie beren karguak eta Legebiltzarreko bozeramailetza alderdiaren esku uztera. Bakearen, normalizazio politikoaren eta bazterketarik gabeko errespetu eta elkarrizketa politikoaren bere jatorrizko printzipioetan berresten da Aralar, horrek arlo guztietan izan ditzakeen ondorioak aintzat izan gabe. Hain zuzen, Legebiltzarreko lan-taldearen inguruan Aintzane Ezenarrok, Mikel Basabek eta Oxel Erostarbek izan duten jarrerak printzipio horiek urratu dituzte.